Media

Oké. Misschien heb ik het wel wat te vaak over de impact van de media op ons dagelijks leven. Misschien. Maar ja: iedereen heeft recht op een potje zagen, toch? :-)
Wat ik vorige week weer hoorde op de radio... Ondergetekende meteen de gordijnen in. Nog maar eens.
Een ochtendprogramma waar luisteraars hun mening mogen geven over een bepaald onderwerp. Een formule als een andere, en soms best interessant. Maar de makers zouden zich moeten realiseren dat ze onrechtstreeks aan opinievorming (kunnen) doen, aan beïnvloeding.
En wanneer verandert opinievòrming in regelrechte brainwashing? De grens wordt alsmaar meer overschreden, vind ik. Zoals vorige week, bijvoorbeeld.
Onderwerp? Het feit dat De Lijn en/of de vakbonden verkeersboetes van haar chauffeurs zelf betaalt. Er was een kleine discussie over hoeveel van die boetes er betaald werden, ergens tussen zeventig en negentig percent, zoiets, maar dat was niet de echte vraag. Die was: vindt u dat het kan dat wanneer een buschauffeur te snel rijdt en beboet wordt, zijn werkgever deze boete betaalt?
Prima onderwerp... op vòòrwaarde dat àlle elementen aan bod komen. En dat was manifest niét het geval, wel integendeel.
Eerst kwam er een man van De Lijn aan het woord, ik vermoed een vakbondsman, die het terugbetalen probeerde te verdedigen, maar niet meteen op een vlotte manier. Hij klonk alsof hij voor de eerste keer over het onderwerp werd geïnterviewd, en dan ook nog eens verrast was door de vraag. Daarna was het de beurt aan een dertiger die klonk als een glimmende yuppie, en die het een schandaal vond. Hij betaalde zijn verkeersboetes toch ook zelf? Waarom moesten buschauffeurs dat dan niet doen? Het zoveelste misbruik van de vakbonden! Hij kon het niet vaak genoeg herhalen.
En dat was het.
Dat het hier niét ging over boetes die chauffeurs in hun persoonlijke tijd met hun persoonlijke wagen opliepen, maar wel tijdens het rijden voor hun werkgever, de busmaatschappij dus, werd niet eens vermeld.
Dat buschauffeurs al enkele jaren door veelal piepjonge managers, die nog nooit een autobus hebben gebruikt, gedwongen worden om alsmaar onmogelijkere uurtabellen te respecteren, op straffe van...
Werd zedig verzwegen.
Dat vrachtwagenchauffeurs - ook die kwamen even aan bod; hun werkgevers betalen ook vaak zelf - door hun opdrachtgevers ook gedwongen worden sneller hun traject af te werken dan mogelijk is…
Werd opnieuw zedig verzwegen.
Het was de schuld van de vakbond. Punt. Wisten de luisteraars veel.
Wedden dat als je er de makers van het programma over zou aanspreken, dat ze je als antwoord zouden geven 'dat ze helemaal niet de bedoeling hebben om aan objectieve berichtgeving of zo te doen. Entertainment is het, meneer. Meer niet. U zoekt er teveel achter.’
Ah ja?
Gebeurt dit soort druppelsgewijze desinformatie en manipulatie dan echt onbewust? Of bewust?
Ik ben er héél lang van overtuigd geweest dat er van bewùst geen sprake was. Mij leek het lang ordinaire onkunde. Niet noodzakelijk van de stém van het programma, maar van zijn/haar team. Zo'n jonge spring-in't-veld die net begonnen is en die zonder nadenken of overleg...
Het wordt echter alsmaar moeilijker om deze overtuiging in leven te houden. Ik probeer wel, ik geef ze voldoende water, bemest de grond waarop ze groeit, ik zou er aan trekken als dat zou helpen... Maar de overtuiging is aan het sterven. Er zijn teveel elementen die me dagelijks op de neus drukken dat het de verkeerde overtuiging is.
Zòveel onkunde, op één hoopje? Het wordt alsmaar onwaarschijnlijker.
Wat is er dan verdomme aan de hand? Wordt er alleen maar gezegd wat de mensen willen horen, of worden dingen gewoon vaak genoeg herhaald, tot mensen dénken dat ze dat willen horen?

When people learn no tools of judgment and merely follow their hopes, the seeds of political manipulation are sown.
Stephen Jay Gould